Leergang transformatief leiderschap

Ben jij leider in een veranderende organisatie? Of begeleid je organisatieverandering? Dan is deze leergang voor jou!

Sinds ongeveer een jaar speel ik met het idee een leergang te ontwikkelen waar leiders uit de bovenstroom begeleiders uit de onderstroom ontmoeten, met het doel stappen te maken in persoonlijke- en organisatieontwikkeling. Toen er in maart 2020 een virus opdook raakte dat idee in stroomversnelling. Vanuit de maatschappij kwamen steeds meer signalen dat het anders moet. Dat de weg die we nu bewandelen niet meer effectief is. Milieu, vrede en veiligheid, racisme, vluchtelingenstromen, een steeds grotere tweedeling.

Het boek ‘Omwenteling’ van Jan Rotmans gaf me de focus, de handen en voeten om mijn hart te kunnen volgen. Hij omschrijft de omwenteling als een fascinerende transitie-expeditie. Een ingang die steeds meer mensen weten te vinden en waarbij het gaat om ‘de weg’ in plaats van ‘de bestemming’. En het enige wat we lijken te weten is dat de huidige weg wel veilig is, maar ons leidt naar een bestemming die niet meer werkt. Zodoende kwam ik op de leergang transformatief leiderschap.

Ga hier direct naar het complete programma van de leergang.

Transformatief leiderschap.

Het moet dus anders, maar hoe dan? Eigenlijk heeft niemand daar een eenduidig antwoord op, alleen dat het door mensen moet worden gedaan. Moedige mensen, die een weg op durven te gaan waarvan de bestemming onbekend is. Mensen die keuzes maken en fouten durven erkennen. Die aan het roer zitten van een organisatie en durven bij te sturen. Welke consequenties dat ook heeft. Die hun angst niet meer leidend laten zijn, omdat ze zelf het onbekende al een keer in de ogen hebben gekeken. Die weten hoe dat voelt. Uit ervaring als intrinsieke motivatie, soms een life changing gebeurtenis, niet uit een boekje. En die als klankbord kunnen dienen, anderen veiligheid en bedding geven om zich ook op onbekende terrein te gaan begeven. Dit zijn de transformatieve leiders, die in staat zijn om de wezenlijke systemische verschuivingen die nu zo noodzakelijk zijn, de 'paradigmawisseling', teweeg te brengen, en anderen daarin te begeleiden.

NB Transformatief of transformationeel?

Rotmans beschrijft in zijn boek de omwenteling transformatief als 'een extra dimensie. Transformatieve mensen zijn in staat op zichzelf te reflecteren, op hun denken en handelen. Ze proberen de angst voor diepe verandering te erkennen en te overwinnen. Ze verbinden hoofd, hart en handen en volgen hun innerlijk kompas. Organisaties zijn transformatief (< 5%) dankzij transformatieve mensen, de ware leiders.' Transformationele leiders, leiders aan grote veranderingen die binnen organisaties plaatsvinden, motiveren medewerkers het beste uit zichzelf te halen en het eigen belang ondergeschikt te maken aan het collectief belang. Deze leiders zetten charisma, persoonlijke aandacht en visie in richting de volgers.  Je zou kunnen zeggen dat je als leiders transformatief moet zijn om transformationeel leiding te kunnen geven. Of anders: bij transformatief gaat het over jou persoonlijk, bij transformationeel over jouw manier van leidinggeven. 

Wezenlijke stappen zetten in een leergang

Nu, een paar maanden verder, tekenen de contouren van de leergang zich steeds duidelijker af. Samen met Jorien Weterings (systemisch organisatie- en teamcoach) van BROESLI (www.broesli.nl) ben ik een leergang aan het ontwikkelen, waarin we je zelf laten horen, zien en ervaren hoe het is om zo’n transitie vanuit de onderstroom door te maken. Je ervaart als het ware wie je bent en wat je hier komt doen.

Daarvoor krijg je mogelijkheden aangereikt die je uitnodigen om je grenzen te verleggen, onontgonnen innerlijk terrein te verkennen, uit je comfortzone te stappen en te ervaren hoe het daarbuiten is. Steeds vraagt het van jou de bereidheid om dieper en verder te gaan, de bekende omgeving te verlaten. Met als eindresultaat dat jij kunt voorgaan in de op gang zijnde transitie.

Systemische fenomenologie

De systemische fenomenologie is een belangrijke basis. Je leert van de verschijnselen die zich voordoen en tegelijk mag je jezelf toestaan om niet te weten. De deelnemers die het programma vanuit begeleidingsoogpunt volgen, hebben zich deze manier van werken al eigen gemaakt door concreet een opleiding organisatieopstellingen, of daaraan gelijkwaardig, te hebben afgerond.

De oorspronkelijke werktitel was ‘bovenstroom ontmoet onderstroom’ maar vanuit het voorgaande is uiteindelijk het concept voor de leergang Transformatief leiderschap vanuit systemische fenomenologie geboren.

Systemische fenomenologie.

Fenomenologie gaat uit van de directe en intuïtieve ervaring van fenomenen, van verschijnselen en probeert daaruit de essentie van wat men ervaart af te leiden. Dat is ook wat we beogen met deze leergang. De systemische fenomenologie is een intuïtieve benadering, waarmee we leiders en begeleiders laten ervaren wat het betekent om alles wat je waarneemt te erkennen als informatie over het systeem. Zonder mening, zonder oordeel, zonder overtuigingen, zonder cognitieve analyses. Wat je waarneemt is waar; het is zoals het is. Het werken met (organisatie)opstellingen/systeemopstellingen is hier een praktische toepassing van. Het geeft inzicht in datgene wat er speelt in de onderstroom en welke beweging dienend is. Dit instrument, dat ons beiden in de genen zit, zullen we regelmatig inzetten tijdens de leergang en sluit aan bij de gevraagde vooropleiding van de deelnemende begeleiders. 

Doel van de leergang: persoonlijke transitie als basis voor transformatief leiderschap

Deze leergang heeft als doel leiders en begeleiders te faciliteren in de persoonlijke transitie die essentieel is om ook anderen te kunnen begeleiden in een omwenteling. Ze mee te nemen op het pad van het onbekende om hun eigen angsten en verlangens onder ogen te zien. Vruchtbare bodem voor transformatief leiderschap te creëren. Hoe daar vorm aan gegeven wordt kunnen we zelf bepalen, als individu. Dat staat niet in de boekjes en wordt niet gedoceerd. Dat hangt af van wat we zien gebeuren, wat we binnen en buiten onszelf waarnemen. Door daarvan te leren kunnen we in transitie. Eerst persoonlijk. Daarna als organisatie.

Doelgroep: leiders en begeleiders van organisaties en teams

We ontwikkelen het programma voor leiders en begeleiders van organisaties en teams. Zij hebben gemeenschappelijk, dat ze vanuit hun rol een groter geheel kunnen meenemen in een transitie en vanuit hun persoonlijke bezieling een enorme impact kunnen maken op de teams en organisaties waarmee ze werken. Zij zijn degenen die leiding moeten geven aan de komende, zo noodzaklelijke transitie op mens- en organisatieniveau.

Leiders en begeleiders

Leiders van organisaties en teams die over hun eigen grenzen heen willen stappen in het onbekende. Die zichzelf beter willen leren kennen om met grote veranderingen om te kunnen gaan en anderen willen inspireren om mee te bewegen in de noodzakelijke transities. Die inzien dat het niet langer gaat om de (cognitieve) bovenstroom maar om de (emotionele) onderstroom.

Begeleiders: mensen die leiders, organisaties of teams, vanuit fenomenologie, het ‘niet-weten’, met systemische interventies en organisatieopstellingen kunnen faciliteren in het proces in de onderstroom. Die zowel zien wat de organisatie als de leider nodig heeft en daarvoor staat. Een afgeronde opleiding organisatieopstellingen, of een daaraan gelijkgesteld, is voor deze doelgroep een minimale toelatingsvereiste. Bij twijfel overleggen we graag even.

Vorm: vanuit inspirerende invalshoeken de diepte in (en er weer uit)

In zes blokken van twee dagen leg je een traject af vanuit je diepste motivatie en inzicht dat het anders moet. In de kern gaat de leergang om veel zelfonderzoek, ervaren hoe het is om te handelen vanuit het niet-weten, niet-doen, je angsten ontmoeten en onderzoeken en van daaruit te verkennen hoe je vanuit oprechte bezieling je (bege)leiderschap kunt inzetten. Stap voor stap duik je steeds verder de diepte in. Het wordt stil van binnen. Je zelfconcept komt op losse schroeven te staan, totdat je zover bent dat je je letterlijk om kunt keren. Het oude achter je laat en het nieuwe tegemoet gaat. Dit is het punt waar je de omwenteling maakt, met ontvankelijkheid voor nieuwe en nog onbekende hulpbronnen als sleutel tot zelfverwezenlijking en vooruitgang. Voor jezelf en je organisatie. Onbevangen, nieuwsgierig.

Inspirerende lezingen

Elk blok begint met een inspirerende lezing van een toonaangevende spreker, onder wie in ieder geval Jan Rotmans, Joke Hermsen, Jitske Kramer en Welmoed de vlieger. Sprekers vanuit verschillende invalshoeken, zoals transitiekunde, filosofie, deep democracy en spiritualiteit. Daar gaan we vervolgens met elkaar mee aan de slag, waarbij de systemische fenomenologie leidraad is. Het is eigenlijk geen opleiding en ook geen leergang. We leren je namelijk niks. Noem het een reis, een expeditie, een persoonlijk proces. We faciliteren jouw ontwikkeling. Reiken onderwerpen, methoden, invalshoeken en perspectieven aan die jij kunt gebruiken om je stappen voor jezelf te maken. Bieden openingen in een veilige omgeving. In het vierde blok is er een avondprogramma. Het zesde blok sluiten we af met een gezamenlijk diner.

Jouw eigen proces als deelnemer

Als deelnemer schrijf je bij je inschrijving een motivatiebrief. Wie ben ik, waar sta ik, waar wil ik naartoe, waar loop ik tegenaan? Wat beweegt mij, wat is mijn intrinsieke motivatie?

In het programma ga je bij jezelf naar binnen. Het verlaten van de bekende omgeving, de sprong in het diepe kan angst en ongemak opleveren. Die zul je moeten aanvaarden en durven aankijken om ermee te dealen. Anders blijft het een oppervlakkig kunstje, blijf je het doen zoals je het altijd hebt gedaan. En dan blijft je overkomen wat je altijd overkomt. Het programma is tegelijk een spiritueel traject, een traject op weg naar individuatie. Toegeven aan je verlangen. Een ervaring die we ondersteunen door het programma te faciliteren. Maar JIJ moet het doen. JIJ moet de stap maken. WIJ zijn de bedding.

Check in / check out.

Met de motivatiebrief check je als het ware in, committeer je je aan de leergang transformatief leiderschap en vooral aan jezelf: aan de omwenteling die je zelf gaat maken. In het eerste blok leren we elkaar zo beter kennen. Na elk blok maak je een kort reflectieverslag en een nieuwe check-in voor het volgende blok. Aan het einde doe je een check out.

Stilstaan bij waar je staat en stilstaan bij waar je naartoe wilt. Dat kan in tekst maar ook in muziek, een gedicht, een beeld. Op jouw manier en in een vorm die bij jou past. Dat schrijf je niet voor ons, maar voor jezelf.

Hoe nu verder?

Het programma staat en de sprekers zijn bekend. Lees er alles over op de pagina 'programma en praktische informatie van de leergang transformatief leiderschap'. Je kunt de volledige Programma beschrijving ook downloaden. Of beter: meld je hier direct aan. Dat kan nog tot 8 december. Het maximum aantal deelnemers is 24.

‘Je weet pas waar je naartoe gaat als je weet waar je vandaan komt’.